Uitwendige invloedsfactoren: wat het document is en waarom het bij de keuring ontbreekt

Uitwendige invloedsfactoren zijn de omstandigheden waarin een elektrische installatie moet werken: de temperatuur, het water, het stof, de trillingen, de mensen die er komen en wat er rondom opgeslagen ligt. Bij de keuring van een licht industriële of industriële installatie moet naast het eendraadschema en het situatieschema ook een document aanwezig zijn waarin die invloeden per ruimte vastgelegd zijn. Veel bedrijven hebben het niet, en veel elektriciens weten niet goed wat erin hoort.

In dit artikel leest u wat het document is, waar het AREI het vraagt, hoe de codes werken en wat er in de praktijk misgaat. Onderaan vindt u een gratis tool waarmee u het document in een paar minuten opmaakt.

Uitwendige invloedsfactoren: wat het document precies is

Het document met de uitwendige invloedsfactoren is een overzicht van de ruimten van een gebouw, met per ruimte de invloeden die afwijken van normaal. Een koelcel is koud en vochtig, een houtbewerking is stoffig en brandgevaarlijk, een wasplaats wordt met waterstralen gereinigd. Elk van die omstandigheden krijgt een code, zoals AA2 voor een temperatuur tussen min 40 en plus 5 °C, AE4 voor stof of BE2 voor brandgevaar.

Het document is geen formaliteit. Op die codes steunt de keuze van het elektrisch materieel: de beschermingsgraad (IP), de mechanische weerstand, het soort kabel, de beschermingsmaatregelen. Zonder document kan niemand nagaan of het materieel wel past bij de plaats waar het hangt, ook de keurder niet.

Waar het AREI het document vraagt

Het AREI vraagt het document met de uitwendige invloedsfactoren in Boek 1, 9.1.6, in Boek 2, 9.1.5 en in Boek 3, 9.1.5. Het hoort bij het dossier van de installatie, samen met de schema’s, en moet bij de keuring ter beschikking liggen.

Wie maakt het op? De uitwendige invloeden worden bepaald door de exploitant, de uitbater van de installatie. Hij kent immers het gebruik van elke ruimte beter dan wie ook. In de praktijk laat hij zich daarbij bijstaan door zijn installateur of een studiebureau. De exploitant of zijn vertegenwoordiger ondertekent het document, en de vertegenwoordiger van het erkend keuringsorganisme parafeert het bij de keuring voor ontvangst.

Uitwendige invloedsfactoren in drie categorieën

De codes bestaan uit twee letters en een cijfer. De eerste letter geeft de categorie, de tweede letter de soort invloed, en het cijfer de zwaarte.

Categorie	Wat ze beschrijft	Codes
A: omgeving	De omstandigheden van de plaats zelf	AA temperatuur, AD water, AE vaste lichamen en stof, AF corrosie, AG schokken, AH trillingen, AK flora, AL fauna, AM elektromagnetische, elektrostatische en ioniserende invloeden, AN zonnestralen
B: gebruik	De mensen en wat er gebeurt	BA bekwaamheid van de personen, BB weerstand van het menselijk lichaam, BC contacten met aardpotentiaal, BD evacuatie, BE aard van de opgeslagen of verwerkte materialen
C: constructie	Het gebouw	CA constructiematerialen, CB structuur van het gebouw

Een hoger cijfer betekent meestal een zwaardere invloed. AD1 is een droge ruimte, AD4 een natte, AD8 een ruimte waar het materieel ondergedompeld is. BA1 zijn gewone personen, BA4 gewaarschuwde en BA5 vakbekwame personen. Wat die twee laatste inhouden en wat u als niet vakbekwaam persoon zelf mag doen, leest u in ons artikel over zelf aan uw elektrische installatie werken.

Wat normaal is, hoeft u niet op te sommen

Voor elke soort invloed bestaat een normale klasse. Het document vermeldt die normale waarden één keer, en somt daarna enkel de ruimten op waar iets afwijkt. De normale waarden zijn:

AA4, AA5 en AA8; AD1; AE1; AF1; AG1; AH1; AK1; AL1; AM1; AN1; BA1; BB1; BC1, BC2 en BC3; BD1; BE1; CA1; CB1.

Een kantoor met normale omstandigheden hoeft dus geen enkele afwijkende code te krijgen. Toch is het goed om ook zo’n ruimte in de tabel te zetten met de vermelding “normaal”. Zo ziet de keurder dat de ruimte bekeken werd, en niet vergeten.

Uitwendige invloedsfactoren in de praktijk: voorbeelden per ruimte

Onderstaande tabel geeft de codes die in de praktijk het vaakst terugkomen. Het zijn vertrekpunten, geen vaste regels: de werkelijke omstandigheden ter plaatse beslissen.

Ruimte	Gebruikelijke codes	Aandachtspunt
Refter of keuken	AD2, BE4	Toestellen en stopcontacten beschermen tegen spatten; BE4 vooral bij grote keukens
Sanitair en douches	AD2 tot AD5, BB2	Volumes 0, 1 en 2 met aangepaste IP graden en een differentieel van 30 mA
Stookplaats	AA6, AF3, BE2	Materieel bestand tegen hoge temperaturen; BE2 bij brandbare brandstoffen
Elektrisch lokaal	BA4 of BA5	Enkel toegankelijk voor bevoegde personen, met duidelijke signalering
Magazijn	AG2, BE2	Kabels en materieel volgens de eisen voor verhoogd brandgevaar
Houtbewerking	AE4, BE2, eventueel BE3	Stofdicht materieel (IP5X of IP6X); bij stofwolken gelden de ATEX zones
Spuitcabine	AF4, BE3	Gecertificeerd explosieveilig materieel en uitschakeling bij ventilatiefouten
Wasplaats of carwash	AD5 of AD6, BB2	Minimaal IPX5 voor alle toestellen en behuizingen
Koelcel	AA2, AD4, BE4	Materieel geschikt voor lage temperaturen en vochtbestendig
Buiten, in open lucht	AA3, AD4, AG2, AN2	Minimaal IPX4 of IP44 en UV bestendig leidingmateriaal
Stal	AD5, AF4, AL2, BE2	Spuitwaterdicht, bestand tegen ammoniak en beschermd tegen dieren
Winkel of toonzaal	BD3	Publiek toegankelijke ruimte, zie hieronder

Publiek toegankelijke ruimten apart vermelden

Voor nieuwe installaties moet sinds 1 maart 2025 op het document aangeduid worden welke lokalen of zones voor het publiek toegankelijk zijn, zoals een winkel, een toonzaal of een onthaal. Zijn er geen, dan moet dat ook uitdrukkelijk op het document staan. Een oud sjabloon zonder die rubriek volstaat voor een nieuwe installatie dus niet meer.

Evacuatie, veiligheidsinstallaties en kritische installaties

Naast de tabel met de uitwendige invloedsfactoren vermeldt het document drie zaken, telkens met een verwijzing naar het document waarin ze beschreven staan, of met de uitdrukkelijke vermelding dat ze er niet zijn:

• Evacuatiewegen en moeilijk te evacueren ruimten (Boek 1, 4.3.3.7)
• Veiligheidsinstallaties (Boek 1, 5.5 en Boek 3, 5.6), zoals noodverlichting of branddetectie
• Kritische installaties (Boek 1, 5.6 en Boek 3, 5.7)

Waarom het document zo vaak ontbreekt

In de praktijk zie ik drie situaties terugkomen. Het document met de uitwendige invloedsfactoren is er gewoon niet, omdat niemand wist dat het nodig was. Het document is er wel, maar het is jaren geleden opgemaakt en klopt niet meer: een magazijn werd een werkplaats, er kwam een koelcel of een laadzone voor heftrucks bij. Of het document is overgenomen van een ander bedrijf en beschrijft ruimten die er niet zijn.

Alle drie leiden tot opmerkingen bij de keuring. Hoe een keurder zijn vaststellingen indeelt en wat het verschil is tussen een inbreuk en een opmerking, leest u in ons artikel over inbreuken bij de elektrische keuring. Staat het ontbreken van het document in uw verslag, dan helpt ons artikel over het keuringsverslag lezen u om te zien wat er precies gevraagd wordt.

Het document staat ook niet los van de rest van het dossier. Bij een industriële installatie vraagt de keurder vaak ook berekeningen, zoals de maximale lengte van een stroomkring of de kortsluitstroom aan het verdeelbord. Wie het dossier in één keer volledig maakt, vermijdt een herkeuring.

Uitwendige invloedsfactoren opmaken met onze gratis tool

Met onze tool maakt u het document uitwendige invloeden in een paar minuten op. U vult de gegevens van de installatie in, kiest per ruimte de soort ruimte zodat de gebruikelijke codes al ingevuld worden, duidt de publiek toegankelijke ruimten aan en beantwoordt de vragen over evacuatie, veiligheidsinstallaties en kritische installaties. Daarna downloadt u een PDF, klaar om te ondertekenen, met op de tweede pagina de volledige verklaring van alle codes.

De tool vult de codes niet voor u in naar eigen goeddunken: u beslist per ruimte, en de uitleg bij elke code helpt u kiezen. Twijfelt u, bijvoorbeeld tussen AD4 en AD5 in een ruimte die met water gereinigd wordt, laat het dan nakijken voor u het document ondertekent.

Veelgestelde vragen

Moet het document met de uitwendige invloedsfactoren ook bij een woning? Het document hoort bij niet huishoudelijke installaties, zoals licht industriële en industriële installaties. Bij de gewone keuring van een woning wordt het niet gevraagd.

Wie ondertekent het document? De exploitant of zijn vertegenwoordiger. De vertegenwoordiger van het keuringsorganisme parafeert het bij de keuring voor ontvangst.

Moet het document aangepast worden na een verbouwing? Verandert het gebruik van een ruimte, of komt er een ruimte bij, dan klopt het document niet meer. Pas het dan aan, zodat het bij de volgende keuring overeenkomt met de werkelijkheid.

Mag een ruimte meerdere codes van dezelfde soort hebben? Neem per soort invloed de klasse die het zwaarst weegt voor die ruimte. Verschillen de omstandigheden sterk binnen één ruimte, deel ze dan op in zones.

Wilt u dat wij het document samen met de schema’s voor u opmaken, of het dossier van uw installatie klaarmaken voor de keuring? Neem contact met ons op.

Bel ons op +32 484 79 52 47 of stuur een bericht via WhatsApp.

Deze tekst is algemene informatie over het AREI en geen beoordeling van een specifieke installatie. Het document met de uitwendige invloedsfactoren wordt opgemaakt en ondertekend onder de verantwoordelijkheid van de exploitant.

---

Geschreven door een industrieel ingenieur die vijftien jaar elektrische installaties keurde en zeven jaar gasinstallaties. Geen verkooppraatje, gewoon waar de man met het klembord naar kijkt.