Mijn elektrische installatie is heel oud: moet ik de leidingen laten vervangen?

Waarom deze vraag zo vaak terugkomt

Een oude elektrische installatie roept bij veel eigenaars dezelfde vraag op: moeten de leidingen vervangen worden? De elektriciteit werkt nog prima, maar u weet dat de installatie stilaan verouderd is. Misschien hebt u nog stoffen bekleding op de draden gezien in het verdeelbord, of springt er weleens een zekering. Dan komt de vraag: is een nieuw verdeelbord genoeg, of moet alles eruit?

Als installateur en industrieel ingenieur met vijftien jaar ervaring als keurder krijg ik deze vraag bijna dagelijks. Het antwoord is genuanceerd. Vervangen kost al snel duizenden euro’s, dus u wilt weten of het écht nodig is. In dit artikel leg ik u uit wanneer u kunt volstaan met kleine ingrepen, en wanneer een volledige vernieuwing echt nodig is.

In het kort

Bij een oude elektrische installatie is het niet altijd nodig om alle leidingen te vervangen. Vaak volstaat het om het verdeelbord te vernieuwen en de installatie te laten keuren. Vervanging is wél nodig als de leidingen beschadigd, onvoldoende geïsoleerd of te dun zijn. Een meting van de isolatieweerstand en een grondige keuring volgens het AREI geven duidelijkheid over wat écht moet gebeuren. Zo vermijdt u onnodige kosten én zorgt u voor een veilige installatie. Twijfelt u voor uw eigen woning? Met onze keuzehulp oude leidingen vervangen weet u na een paar keuzes of vervangen nodig is.

Hoe herkent u een oude elektrische installatie?

Voordat we bekijken of u de leidingen moet vervangen, is het goed te weten wat “oud” precies betekent. Enkele typische kenmerken:

• Stoffen bekleding rond de draden in plaats van moderne kunststof
• Geen aardleiding in de stopcontacten (twee gaten in plaats van drie)
• Porseleinen smeltzekeringen in het verdeelbord
• Geen differentieelschakelaar aan het begin van de installatie
• Bakelieten schakelaars en stopcontacten (bruin, ouderwets)
• Een installatie die ouder is dan 40 tot 50 jaar

Herkent u meerdere van deze punten? Dan is een grondige controle zeker aan te raden.

Oude elektrische installatie: wat zegt de wet?

De wettelijke regels voor een elektrische installatie in een woning staan in België in Boek 1 van het AREI (installaties op laagspanning en zeer lage spanning). De volledige tekst vindt u op economie.fgov.be. De verplichte keuring bij verkoop wordt uitgevoerd volgens sectie 8.4.2.

In deze situaties moet u uw installatie laten keuren door een erkend keuringsorganisme:

• Een woningverkoop
• Een grondige renovatie
• Het aansluiten van een nieuwe installatie
• Een uitbreiding van de bestaande installatie

Sinds 1 juni 2020 zijn de regels strenger geworden. Een installatie die vroeger goedgekeurd werd, kan nu heel wat inbreuken vertonen. Dat betekent niet altijd dat u alles moet vervangen, maar wel dat u verplichte aanpassingen moet doen binnen een bepaalde termijn.

Oude elektrische installatie: leidingen vervangen of behouden?

Nu komen we bij de kern van uw vraag: moet u bij een oude elektrische installatie de leidingen vervangen, of kunnen ze blijven zitten? In deze gevallen kunt u de bestaande leidingen vaak behouden.

De draden zijn nog in goede staat

Als de kunststof isolatie rond de koperdraden niet gescheurd, verbrokkeld of verkleurd is, kunnen de leidingen vaak nog jaren mee. Koperdraad zelf veroudert nauwelijks. Het is de isolatie die belangrijk is.

De draaddoorsnede is voldoende

Voor gewone stopcontacten hebt u minimaal 2,5 mm² draad nodig. Voor lichtpunten is 1,5 mm² voldoende. Voor zware toestellen zoals een fornuis is 6 mm² of meer nodig. Als de draden dik genoeg zijn, hoeven ze niet weg.

Of een draad in uw situatie dik genoeg is, hangt ook af van hoe hij geplaatst is. Dat leest u in ons artikel over de belastbaarheid van kabels, en u rekent het na met onze rekentool voor de toegelaten stroom van een kabel.

Er is voldoende aarding aanwezig

Als er in de keuken, de badkamer en bij toestellen van klasse 1 geaarde stopcontacten zijn, en de aardleiding correct is aangesloten, is dat een goed teken.

De installatie kan worden aangevuld

Ontbreekt er ergens een aarding of een extra stopcontact? Dan kunt u dat vaak bijleggen zonder alles te vervangen. Het moet wel volgens de huidige regels uitgevoerd worden. Wat u daarvan zelf mag doen, leest u in ons artikel over zelf uw elektrische installatie herstellen.

Wanneer moet u de leidingen wél vervangen?

In deze gevallen is vervanging echt nodig.

Stoffen of gescheurde isolatie

Draden met een oude stoffen bekleding of met brokkelige, gescheurde isolatie zijn onveilig. Bij een keuring is de kans groot dat u hier een inbreuk op krijgt. Deze moeten weg.

Aluminium leidingen

In sommige woningen uit de jaren ’60 en ’70 werden aluminium leidingen gebruikt. Die zijn minder betrouwbaar en verhitten sneller, vooral aan de aansluitingen. Vervanging is aan te raden.

Te dunne draden

Werden er ooit draden van 1 mm² in de installatie gebruikt, of draden van 1,5 mm² voor stopcontacten? Dat is niet meer conform de huidige regels en kan brandgevaarlijk zijn bij zware toestellen. Vervangen dus.

Geen aarding aanwezig

Als er in de hele woning geen enkele beschermingsleiding (aardleiding) is, moet u die overal bijleggen. In een oud huis is dat vaak zo veel werk dat het praktischer is om ineens alles te vernieuwen.

Beschadigde of geknoeide installatie

Ziet u overal verlengsnoeren, een wildgroei aan aftakkingen, of amateurwerk in de muren? Dan is een grondige aanpak veiliger dan lapwerk. Een typisch teken in het verdeelbord zijn twee draden op één automaat: een uitbreiding waarvoor geen plaats meer was. Een ander is het stopcontact zonder aarding, of erger, met een aardingspen die nergens mee verbonden is.

Het verdeelbord: bijna altijd vervangen

Het verdeelbord is strikt genomen geen onderdeel van de leidingen, maar hoort er zo nauw bij dat ik het hier toch wil bespreken. Ook al hoeven de leidingen niet altijd weg, het verdeelbord is bij een oude installatie bijna altijd aan vervanging toe. Dat is meestal het eerste wat ik aanraad.

Een modern verdeelbord heeft:

1. Differentieelschakelaars die u beschermen tegen elektrocutie
2. Automaten in plaats van smeltzekeringen
3. Aparte kringen voor verschillende delen van uw huis
4. Voldoende reserve voor toekomstige uitbreidingen

Wat kost het vervangen van een oude elektrische installatie?

De kostprijs hangt sterk af van uw situatie: de grootte van uw woning, of leidingen hergebruikt kunnen worden, en of er tijdens de werken verborgen problemen opduiken. Voor een gemiddelde rijwoning schommelen de totale kosten voor een volledige vernieuwing tussen enkele duizenden en meer dan tienduizend euro. Een eerste raming voor uw situatie maakt u met onze keuzehulp kostenraming herstelling.

Voor een concrete offerte komen wij graag ter plaatse voor een grondige inschatting. Elk huis is anders, en pas na een goede controle kunnen we u een eerlijke prijs geven.

Aandachtspunten bij het vervangen van uw elektrische installatie

Denk aan de toekomst

Voeg meteen extra stopcontacten toe waar u ze nu niet hebt. Elektriciteit wordt de komende jaren steeds belangrijker, met een laadpaal, een warmtepomp of zonnepanelen. Beter nu wat extra dan later opnieuw breken.

Combineer met andere werken

Bent u toch al aan het renoveren? Combineer de elektriciteit met isolatiewerken of het plaatsen van gyproc. Dat scheelt in kosten.

Vergeet de aarding niet

Bij een grondige vernieuwing hoort ook een vernieuwde aardingsinstallatie: een aardingslus in de fundering (bij nieuwbouw of aanbouw) of een aardpen (bij bestaande woningen). Zonder goede aarding werkt geen enkele beveiliging.

Vraag premies aan

Voor sommige elektriciteitswerken in Vlaanderen zijn er premies via Mijn VerbouwPremie. Zeker de moeite waard om te bekijken.

Mijn advies

Twijfelt u of u bij uw oude elektrische installatie de leidingen moet vervangen? Laat dan eerst een keuring uitvoeren. Met vijftien jaar ervaring als keurder en kennis van alle recente wijzigingen in het AREI kan ik u als installateur een duidelijk beeld geven van wat er precies moet gebeuren en wat kan blijven. Zo weet u waar u aan toe bent voordat u geld uitgeeft.

Vaak blijkt dat een nieuw verdeelbord plus enkele aanpassingen al voldoende zijn om weer veilig te wonen. Dat scheelt duizenden euro’s tegenover een volledige vernieuwing.

Welke werken TR&I uitvoert, ziet u op de pagina met onze diensten.

Belangrijkste punten om te onthouden

1. Niet elke oude elektrische installatie moet volledig vervangen worden
2. De isolatie van de draden bepaalt of leidingen weg moeten
3. Stoffen bekleding, gescheurde isolatie of te dunne draden zijn wél reden voor vervanging
4. Het verdeelbord is bijna altijd aan vervanging toe
5. Een keuring en een meting van de isolatieweerstand geven objectief advies over wat moet gebeuren

Neem contact met ons op.

Bel ons op +32 484 79 52 47 of stuur een bericht via WhatsApp.

---

Geschreven door een industrieel ingenieur die vijftien jaar elektrische installaties keurde en zeven jaar gasinstallaties. Geen verkooppraatje, gewoon waar de man met het klembord naar kijkt.